Nöbetçi Eczaneler
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 2026 yılı buğday alım fiyatını kilogram başına 16 lira 50 kuruş olarak açıklaması, Anadolu’nun dört bir yanında alın teri döken çiftçiye verilmiş son derece olumsuz bir mesajdır. TMO’nun açıkladığı bu fiyat, buğday üreticisi çiftçiye, “buğday ekmeyin kardeşim” fiyatıdır. Bu fiyatın tercümesi oldukça nettir: “Buğday ekmeyin kardeşim!”
Çünkü bugün bir kilogram buğdayın üretim maliyeti birçok bölgede 20 liranın üzerine çıkmış durumda. Mazot, gübre, ilaç, tohum, sulama ve işçilik giderleri her geçen gün artarken, açıklanan alım fiyatı çiftçinin maliyetini dahi karşılamaktan uzaktır. Zarar edeceği baştan belli olan bir ürünü üretmek için hangi çiftçi yeniden borçlanıp tarlasına yatırım yapar?
Daha da vahimi, TMO’nun satın aldığı ürünlerin bedelini yaklaşık 45 gün sonra ödeyecek olmasıdır. Çiftçi hasat döneminde borçlarını kapatmak, yeni sezon için hazırlık yapmak zorundadır. Elinde nakit bulunmayan üretici, mecburen tüccarın kapısını çalacaktır. Tüccar ise çiftçinin bu sıkışıklığını fırsata çevirecek ve TMO’nun açıkladığı fiyatın da altında alım yapmak isteyecektir.
Bir tarafta maliyetlerin altında kalan fiyatlar, diğer tarafta geciken ödemeler ve belirsiz destekler… Böyle bir tabloda üreticinin ayakta kalabilmesi neredeyse olanaksız duruma geliyor. Buğdaydan para kazanamayan çiftçi, önümüzdeki yıl neden yeniden buğday eksin? Hatta neden ekim yapsın? Tarlayı boş bırakmak, zarar etmekten daha mantıklı görünmeye başladığında tarım için alarm zilleri çalıyor demektir.
Türkiye bir zamanlar kendi kendine yetebilen, hatta tahıl ihraç eden bir ülke olarak anılırdı. Bugün ise üreticinin üretimden uzaklaştırıldığı bir sürecin içerisindeyiz. Maliyetlerin altında açıklanan fiyatların sonucunda üretim daha da azalması ve dışa bağımlılığın daha da artacaktır.
Bu nedenle TMO’nun açıkladığı fiyat yalnızca bir alım fiyatı değildir. Aynı zamanda Türkiye’nin tarım politikalarına ilişkin önemli bir göstergedir. Çiftçinin zarar ettiği, üretimin cezalandırıldığı bir sistem sürdürülebilir değildir. Bugün buğday üreticisinin sesine kulak verilmezse, yarın soframızdaki ekmeğin bedeli çok daha ağır olacaktır.
Çiftçi üretmezse şehir aç kalır. Bu gerçeği unutanlar, yarının gıda güvenliğini de tehlikeye atmış olurlar.
Son bir şey daha: TMO’nun açıkladığı fiyatla üretici kaybetti, hububat ithalat lobisi kazandı.
Zafer çiftçinin değil ithalat lobisinin oldu!
