25 Nisan 1962’de kurulan Anayasa Mahkemesi, 1961 Anayasası’nın Türkiye’ye kazandırdığı, yürürlükteki 1982 Anayasası’nın yüksek mahkemelerle ilgili hükümlerinin en başında düzenlenen bir yargı kurumudur. Anayasa Mahkemesi, yalnız kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasaya uygunluğunu denetleyen, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlâl edildiği iddiasıyla yapılan başvuruları karara bağlayan, Devletin en yüksek makamlarında çalışmış insanları görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılayan mahkeme değil; aynı zamanda siyasî partilerin malî denetimini Sayıştay’ın yardımıyla yapan, siyasî partilerin kapatılmasına veya Devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar veren mahkemedir.
Bütün bu görev ve yetkileri ile Anayasa Mahkemesi, Türkiye’de demokratik siyasî rejimin güvencesi, insan haklarına saygılı hukuk devletinin sigortası niteliğinde bir yüksek yargı organıdır. Kuruluş yıl dönümlerinin kutlanması doğaldır. Fakat 63. kuruluş yıl dönümünün İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda yapılan bir törenle kutlanması yadırgatıcıdır. Çünkü Anayasa Mahkemesi’nin bulunduğu, görev yaptığı Türkiye Devletinin başkenti Ankara’da bu bakımdan günümüzde herhangi bir yer sorunu yoktur. Anayasa Mahkemesi’nin Ankara – Çankaya Ahlatlıbel’deki yerleşke-sinde bu törenin yapılabileceği görkemli bir bina ve uygun bir toplantı salonu vardır.
Öyle anlaşılıyor ki, Anayasa Mahkemesi’nin 63. kuruluş yıldönümü töreninin Dolmabahçe Sarayı’nda yapılmasının tek nedeni, Cumhurbaşkanının dün İstanbul’da bulunması idi. Hâlen 15 üyeli Anayasa Mahkemesi’nin nitelikleri ve aday gösterilme veya seçilme usulleri Anayasa’da belirtilen insanlar arasından 3 üye TBMM tarafından, 12 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir. Ancak bu durum, Anayasa Mahkemesi’nin 63. kuruluş yıl dönümünün kendi binası dışında, ondan uzak bir saray salonunda kutlanmasını gerektirmez. Sayın Cumhurbaşkanı Ankara’da yapılacak bir töreni de onurlandırabilir, programını ona göre yapabilirdi. Tartışmalı Cumhurbaş-kanlığı Hükümet Sistemi de, bu tören için Cumhurbaşkanının o gün bulunduğu yere gidilmesi için bir gerekçe olamaz. Anayasa Mahkemesi, bir saray divanı değil, bir Cumhuriyet kurumudur.
(26.4.2025).






























