Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bugün 106. yaşını doldurdu. 23 Nisan 1920 günü kapılarını açan Gazi Meclis, bir asrı aşan ömründe çok önemli toplumsal, siyasal görevleri başarıyla yerine getirmiştir. Meclis’in açılması, Milli Mücadele örgütlenmesinin en büyük dönüm noktasıydı.
Birinci Meclis, vatanın bağımsızlığına inanmış Kuvayı Milliyecilerden oluşuyordu. O dönemde güçler birliği kuramı geçerliydi. Bakanlar doğrudan Meclis tarafından seçiliyor, Meclis başkanı aynı zamanda hükümetin başkanı sayılıyordu. Dünya anayasa tarihine önemli bir katkı sunan bu modele “meclis hükümeti sistemi” denmiştir.
Kendi askeri gücünü kuran Meclis; İnönü, Sakarya, Dumlupınar savaşlarıyla büyük başarılar elde ederek işgalci güçleri vatandan kovdu. Bağımsızlık kazanıldıktan sonra Aydınlanma Devrimleri birer birer Meclis kararıyla yaşama geçirildi. 1924 Anayasası ile parlamenter demokrasi yolunda ilk adım atıldı.
Demokrasi yolculuğu, yaşanan bozulma
Meclis, demokratik açılımlar yolunda önemli görevler üstlendi:
1950 Seçimleri: Yargıç denetiminde, tüzeme (hukuka) bağlı, adil seçim yasası kabul edildi.
1961 Anayasası: Güçler ayrılığına dayalı parlamenter demokrasinin temel ilkeleri titizlikle uygulandı.
Ancak 12 Eylül 1980 darbesinden sonra tüzem devletinden adım adım uzaklaşılmaya başlandı. 2017 halkoylaması ile gelen cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, demokrasinin temel taşı olan güçler ayrılığını zedeledi. Meclis, yürütme gücünün etkisi altına girdi; soru, gensoru, Meclis araştırması gibi denetim yolları tıkandı.
Not
TBMM’nin yüz yılı aşan tarihi, aynı zamanda Türk ulusunun demokratik birikimidir. Bugün Meclis’in denetleme yetkilerinin daraltılması, seçilmişlerin tüzemsel güvencelerinin sarsılması; dirlik düzenimiz için kaygı vericidir. Ancak unutulmamalıdır; Türk toplumu demokrasiyi özünde benimsemiştir. Üreticinin hakkını arayabildiği, yargının bütünüyle bağımsız olduğu, güçler ayrılığının yeniden kurulduğu tam, kusursuz bir demokrasiye er geç kavuşulacaktır. Gazi Meclis’in ruhu, tam bağımsızlık, ulusal istenç yolunda bizlere rehberlik etmeyi sürdürecektir.