Basra Körfezi çevresinde tırmanan çatışmalar, dünya çapında petrol, doğalgaz akışını durma noktasına getirdi. Enerji yollarının kesilmesiyle birlikte küresel ticaret büyük bir sarsıntı yaşıyor. Özellikle dışalım yakıta göbekten bağlı olan Asya ülkeleri, bu tıkanıklığın yarattığı en büyük yıkımla karşı karşıya kalmış durumda.
Hürmüz boğazı: Dünyanın enerji kilidi
AP’de yer alan habere göre, Dünya deniz taşımacılığının en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı, bugün küresel bir krizin odağında yer alıyor. 2025 verilerine göre, her gün yaklaşık 13 milyon varil petrol bu dar koridordan geçerek dünyaya yayılıyor. Deniz yoluyla taşınan ham petrolün üçte birine, dondurulmuş doğalgazın (LNG) beşte birine yataklık eden bu geçit, olası bir kapanma durumunda dünya ekonomisini karanlığa gömecek güçte.
Fiyatlar tırmanışta, yoksul ülkeler çıkmazda
İran merkezli savaşın başlamasıyla birlikte Brent petrolün varil fiyatı %15 oranında bir sıçrama yaparak 84 dolar düzeyine ulaştı. ABD yönetiminden gelen güvenlik önerileri, nakliye gemilerini koruma altına alma çabaları, bölgedeki gerginliği dindirmeye yetmiyor. Arzın daralmasıyla birlikte ortaya çıkan tablo ise oldukça sarsıcı:
Zenginlerin Baskısı: Varsıl ülkeler, kısıtlı yakıt kargoları için yüksek teklifler sunarak piyasayı ele geçiriyor.
Yoksulluk Kıskacı: Yüksek bedelleri ödeyemeyen az gelişmiş ekonomiler, yakıt kıtlığı, enerji kesintileriyle boğuşmak zorunda kalıyor.
Ekonomik Duraksama: Artan maliyetler üretimi durduruyor, ulusal ekonomilerin büyüme hızını aşağı çekiyor.
Uzman uyarısı: Küresel durma noktası
Güneydoğu Asya ülkeleri enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapanmasının yalnız fiyat artışı oluşturmayacağını, dünya genelindeki tüm ekonomik işleyişi zora sürükleyeceğini belirtiyor. Geçmişte yaşanan Rusya-Ukrayna sarsıntısından çok daha derin izler bırakacak olan bu süreç, ülkelerin kendi öz kaynaklarına yönelmesinin ne denli yaşamsal olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.


