Nöbetçi Eczaneler
Almanya, Belçika, Hollanda, Avusturya, İsveç, Fransa ülkelerinde yaşayan yüzü aşkın yazar, çizer, gazeteci, sanatçı ortak bir bildiriye imza attı. Aralarında Almanya’nın ilk Türk kökenli kabare sanatçısı Şinasi Dikmen; tiyatrocular Atilla Cansever, İbrahim Yarar, Şaban Ol, Hilal Nesin; halk ozanları Âşık Şahturna, Ozan Emekçi; sanatçı Ferhat Tunç; rapçi Ezhel; gazeteci, yazarlar Doğan Özgüden, İnci Tuğsavul, Osman Okkan, Gürsel Köksal, Atilla Keskin, Can Dündar, şair Nihat Kemal Ateş, Haydar Eroğlu, yazar Murat Tuncel; karikatüristler İsmail Doğan, Hayati Boyacıoğlu, Erdoğan Karayel ile mizah yazarı Erdinç Utku’nun da yer aldığı çok sayıda isim komedyen Deniz Göktaş’ın derhâl serbest bırakılmasını istedi.
Düşünce, ifade özgürlüğü ile mizahın demokratik toplumların en temel yapı taşları olduğu su götürmez bir gerçektir. Sanatçıların eleştirel, mizahi ifadeleri nedeniyle cezalandırılmaya çalışılması, hukukun temel ilkeleriyle bağdaşmadığı gibi toplumsal ilerlemenin önündeki en büyük engellerden biridir. Deniz Göktaş hakkında verilen tutuklama kararı ifade özgürlüğü açısından derin bir kaygı uyandırmaktadır. Sanatı, eleştiriyi, özgür düşünceyi kalıplara hapsetmek, toplumun nefes damarlarını kesmek anlamı taşır. Özgür düşüncenin, sanatçının, üreten insanların baskı altına alınmadığı adil bir düzen, her kesimin en doğal hakkıdır. Bu doğrultuda kararın yeniden gözden geçirilerek Göktaş’ın temel haklar çerçevesinde serbest bırakılması demokratik bir zorunluluktur.
Bildirinin temel dayanakları
Avrupa’da yaşayan aydınların ortak açıklamasında hukuki, demokratik açılardan şu önemli unsurların altı çizildi:
Sanatçıların eleştirel söylemlerinden ötürü cezalandırılmasının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesiyle çeliştiği aktarıldı.
Yaşanan bu tutuklama sürecinin düşünceyi açıklama hakkı yönünden endişe verici boyutlara ulaştığı ifade edildi.
Toplumsal mizahın susturulmasının ancak antidemokratik yapay sınırları besleyeceği belirtilerek karardan dönülmesi istendi.
Göktaş için yapılan açıklama şöyle:
“Avrupa’da yaşayan yazarlar, çizerler, gazeteciler ve sanatçılar olarak;
düşünce ve ifade özgürlüğünü, sanatı ve mizahı demokratik yaşamın ayrılmaz parçaları olarak görüyoruz.
Toplumu düşündüren, güldürürken sorgulatan mizah, demokratik yaşamın vazgeçilmez unsurlarından biridir. Sanatçılar ve mizahçılar, tarih boyunca iktidarı, toplumsal çelişkileri ve gündelik hayatı eleştiren eserler üretmiş; bu üretim, ifade özgürlüğünün en önemli alanlarından biri olmuştur.
Eleştiri, mizah ve sanat, demokratik toplumlarda cezalandırılması gereken değil, korunması gereken alanlardır. Bir düşünceye katılmamak, onu cezai yaptırımla susturmanın gerekçesi olamaz. Hukukun temel ilkeleri; masumiyet karinesi, adil yargılanma hakkı ve ölçülülük ilkesinin her koşulda gözetilmesini gerektirir.
Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi uyarınca ifade özgürlüğü; yalnızca beğenilen ya da zararsız görülen düşüncelerin değil, rahatsız edici, eleştirel ve mizahi ifadelerin de güvencesidir. Sanatın ve mizahın özgür olmadığı bir toplumda demokrasinin de eksik ve güdük kalması kaçınılmazdır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Eon v. France kararında, hicvin abartı ve kışkırtma unsurları taşıyan meşru bir ifade biçimi olduğunu, bu tür ifadelerin cezalandırılmasının ise demokratik kamusal tartışma üzerinde caydırıcı bir etki yaratacağını vurgulamıştır.
Susmayan mizah, susturulamayan düşüncedir.
Dünyaya mal olmuş bir halk filozofu ve mizah ustası olan Nasrettin Hoca’yı yetiştiren, Nasrettin Hoca ve Bektaşi fıkralarıyla kıvrak zekasını ve hoşgörüsünü sergileyen, Mevlana gibi bir hoşgörü sembolünün filizlendiği, Karagöz ile Hacivat’ın doğduğu, Anadolu’da sanatçılar ve mizahçılar cezai yaptırım korkusu olmadan kendilerini özgürce ifade edebilmelidir.
Bu nedenle, Osmanlı’da Diyojen (1870) ile modern yazılı mizahın kurumsallaştığı bir kültürün mirasçıları olarak tüm demokratik kamuoyunu; ifade özgürlüğüne, hukukun üstünlüğüne ve adil yargılanma hakkına sahip çıkmaya davet ediyor, Deniz Göktaş hakkında verilen tutuklama kararını, ifade özgürlüğü açısından kaygı verici buluyor ve kınıyoruz.
Özgür bir toplumun, eleştiri ve mizahla barışık bir toplum olduğuna olan inancımızı yineliyor; Kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi ışığında yeniden değerlendirilmesini talep ediyoruz.
Son gösterisinde kullandığı bazı mizahi ifadeler gerekçe gösterilerek “Cumhurbaşkanına hakaret” ve “dini değerleri alenen aşağılama” suçlamalarıyla tutuklanan Göktaş’ın temel hak ve özgürlükler çerçevesinde hemen salıverilmesini bekliyor, kutuplaşmanın yerini tekrar barışa ve hoşgörüye bıraktığı, özgür düşüncenin egemen olduğu neşeli bir gelecek diliyoruz.”
İmzacılar:
1-İbrahim Yarar (Tiyatro Yönetmeni- Hollanda)
2- Erdinç Utku (Mizah Yazarı ve Tiyatro Yönetmeni – Belçika)
3- Aşık Şahturna (Halk Ozanı- Aktivist)
4- Ezhel (Rapçi – Almanya)
5- Doğan Özgüden (Gazeteci, Yazar – Belçika)
6- İnci Tuğsavul (Gazeteci, Yazar – Belçika)
7- Can Dündar (Gazeteci Yazar – Almanya)
8- Ozan Şiar (Yazar- Sanatçı, Şair ve Gazeteci – Almanya)
9- Haydar Eroğlu (Şair – Hollanda)
10- İsmail Doğan (Karikatürist – Belçika)
11- Birol Kılıç (Yayıncı Yazar – Avusturya)
12- Gürsel Köksal (Gazeteci Yazar – Almanya)
13- Attilla Keskin (Yazar- Almanya)
14- Erdoğan Karayel (Karikatürist – Almanya)
15- Ali Cabbar (Sanatçı ve Yazar – Belçika)
16- Nihat Kemal Ateş (Şair – Belçika)
17- Tanar Çatalpınar (Sanatçı – Belçika)
18- Sibel Dinçer (Tiyatrocu Müzisyen – Belçika)
19- Atilla Cansever ( Theater Ulüm Tiyatro Yönetmeni – Almanya)
20- Mehmet Tanlı (Gazeteci – Almanya)
21- Mehmet Emin Alkanlar (Gazeteci-Hollanda)
22- Adil Yiğit, (Gazeteci – Almanya)
23- Süheyla Kaplan (Gazeteci – Almanya)
24-Ufuk Evlâ Bostan (Gazeteci – Almanya)
25- Ali Bağseven (Sanat Organizatörü – Belçika)
26- Doç.Dr. Hıdır Eren Çelik (Yazar – Almanya)
27- Murat Çakır (Yazar – Almanya)
28- Murat Saydam (Şair Yazar Radyo Programcısı – Belçika)
29- Selçuk Şahin Polat (Yazar – Almanya)
30- Ferman F. Karayığit (Tiyatro Yönetmeni – Almanya)
31- Kasım Palabıyık (Tiyatro Oyuncusu – Almanya)
32-Leyla Dönmez Suveren ( Ressam – Almanya)
33-Ali Temiz (Müzisyen – Almanya)
34- Nida Sevindik (Oyuncu – Almanya)
35- Meryem Ağgül (Oyuncu – Almanya)
36- Nuhmettin Karagül (Tiyatro Grubu Yöneticisi – Almanya)
37- Serpil Yıldız ( Oyuncu – Almanya)
38- Pakize Palabıyık ( (Tiyatro Grubu Yöneticisi – Almanya)
39- Maviṣ Güneșer (Müzisyen – Almanya)
40- Reyhan Kuyumcu (Yönetmen – Almanya)
41- Fatma Çiftçi (Oyuncu- Almanya)
42- Gülşure Keskin (Müzisyen – Almanya)
43- Taner Tanrıverdi (Müzisyen – Almanya)
44- Orhan Çelik (Yazar- Almanya)
45- Ümmü Yılmaz (Oyuncu – Fransa)
46- Nurcan Keskin (Tiyatrocu – Almanya)
47- Mehmet Esatoğlu (Tiyatro Yönetmeni- Almanya/Türkiye)
48- Sevim Tarhan (Șair/Yazar – Almanya)
49- Ali Riza Korkut (Tiyatrocu/Eğitmen – Almanya)
50- Erdal Boyoğlu (Yazar- Almanya)
51- Ali Haydar NERGİS (Gazeteci – İsveç)
52- Faruk Eskioğlu (Gazeteci Yazar – İngiltere)
53- İbrahim Eroğlu (Yazar/Şair – Hollanda)
54- Yalçın Baykul (Yazar – Almanya)
55- Arif Bektas (Gazeteci – İngiltere)
56- Hasan Boz (Gazeteci Yazar – İngiltere)
57- Sedat SARICI (Müzisyen Yazar – İngiltere)
58- Fergül Yücel (Heykeltraş Yazar – İngiltere)
59- Nevzat Çopur (Ressam – Belçika)
60- Kadir Kankılıç ( Besteci Müzisyen – Belçika)
61- Cemal Bozoğlu ( Gazeteci – Almanya)
62- Mevlüt Asar (Yazar – Almanya)
63- Prof. de. H. Neşe Özgen (Yazar – Almanya)
64-Zeki Rüzgar ( Gazeteci – Almanya)
65- Cem Duman (Yayıncı-Yazar-Hollanda)
66- Medine Durmann (Gazeteci – Almanya)
67- Aslı Filiz (Ressam -Almanya)
68- Kazım Gündoğan (Araştırmacı Yazar – Almanya)
69- Ozan Emekçi (Halk Ozanı – Almanya)
70- Ümit Kaya (Şair Müzisyen – Almanya)
71- Şükrü Yıldız (Gazeteci – Almanya)
72- Kenan Taşkesen (Tiyatrocu – Almanya)
73- Zerrin Buğday ( Müzisyen – Almanya)
74- Işın Ertürk (Gazeteci – Almanya)
75- Ferhat Tunç (Sanatçı – Almanya)
76- Hasan Hayri Ateş (Yazar – Almanya)
77- Yaşar Kahraman ( Müzisyen – Almanya)
78- Seher Yeğin (Yazar – Almanya)
79- İlhan Atasoy (Kabaretist ve yazar – Almanya )
80- Canan Kayışlı (Yazar- Almanya)
81- Kazım Cumert (Yazar- Hollanda)
82- Cemal Akça (Yazar, Fotoğraf Sanatçısı- Hollanda)
83-Recai Aksu (Gazeteci,- Almanya)
84- Ahmet Sefa (Yazar- Hollanda)
85- Aytekin Kılıç (Saz Sanatçısı- Belçika)
86- Kamil Aydemir (Şair- Hollanda)
87- Bülent Kaya (Yazar – İsviçre)
88- Agop Yıldız (Halk Ozanı- Hollanda)
89- Sırrı Ayhan (Yazar- Almanya)
90- Serap Varan (Şair- Hollanda)
91- Cahide Özer (Şair- Almanya)
92- Gani Cansever (Şair Halk Ozanı- Almanya)
93- Ali Yıldırım (Yazar, Sanatçı- Hollanda)
94- Sabri Varan (Yazar Fotoğraf Sanatçısı – Almanya)
95- Yaşar Çiçekdemir (Yazar- Hollanda)
96- Murat Tuncel (Yazar Gazeteci- Hollanda)
97- Ali Gümüş (Şair- Hollanda)
98- İrfan Erdoğan (Yazar- Almanya)
99- Halit Umar (Yazar, Şair- Hollanda)
100- Hilal Nesin (Tiyatrocu ve Yazar – Fransa)
101- Şinasi Dikmen (Kabaretist ve yazar – Almanya)
102- Şaban Ol (Tiyatro Yönetmeni ve Yazar – Hollanda)
103- Hıdır Murat Doğan (Sanatçı Yazar – Almanya)
104- Mustafa Temel (Gazeteci -Almanya)
105- Selma Koçiva (Yazar- Almanya)
106-Mehmet Tas (Yazar – İngiltere)
107- Hayati Boyacıoğlu (Karikatürist – Almanya)
108- Osman Okkan (Gazeteci – Almanya)
109- Selman Şimsek (Şair, Yazar, Yayıncı- Hollanda)
110- Gülnar Meral (Şair, Tiyatro Sanatçısı- Hollanda)
111- Berin Uyar (Yazar – Almanya)
112- Nilüfer Yıldırım (Şair- Hollanda)
113- Erkan Pehlivan (Gazeteci – Almanya)
114- Evet: Seda Şanlıer (Gazeteci- İsveç)
115- Yener Orkunoğlu – (Yazar – Almanya)
116- Çağdaş Gökbel (Gazeteci Yazar – İrlanda)
117- Vicdan Özerdem( Yazar – Almanya)
118- Sultan Karataş( Şair yazar – İngiltere)
119- Olcay Jennings (Çevirmen – İngiltere)
120- Aslı Erdoğan (Yazar – Almanya)
121- Erhan Eren (Yapımcı-Yönetmen Almanya)