Kazancın aslan payı konut ile kiraya gidiyor!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Ortaya çıkan veriler, yurttaşın bütçesini en çok zorlayan kalemin barınma olduğunu net biçimde gösterdi. Türkiye genelindeki tüketim harcamalarında en büyük ağırlığı yüzde 29,3’lük oranla konut, kira giderleri oluşturdu. Barınma yükünü yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda, alkolsüz içecek harcamaları izledi. Konut giderlerinin geçmiş yıla oranla yükseliş göstermesi dikkat çekerken; bütçeden en düşük payı yüzde 0,8 ile sigorta, finansal hizmetler aldı.

Gelir Azaldıkça Kira Yükü Katlanıyor

Gelir basamaklarına göre yapılan inceleme, alt gelir grubunun barınma kriziyle karşı karşıya olduğunu kanıtladı. En düşük gelirli yüzde 20’lik kesimde konut, kira harcamalarının payı yüzde 38,7’ye dek fırladı. Bu grupta gıda harcamaları yüzde 29,2 olurken ulaştırmaya yalnızca yüzde 8,6 pay kalabildi. En yüksek gelir grubunda ise harcamalar daha dengeli dağıldı; ulaştırma yüzde 25, barınma yüzde 25,7, gıda yüzde 12,4 olarak gerçekleşti. Tek kişilik hanelerde konut, kira yükü yüzde 41 ile zirveyi görürken, kalabalık hanelerde gıda harcamalarının öne çıktığı saptandı.

Tarladan Çöpe: Taze Sebze Meyve Savurganlığı

Araştırmada yer alan gıda israfı verileri de tarımsal üretim, tüketim dengesizliğini gözler önüne serdi. Hanelerin en çok israf ettiği gıda grubunun yüzde 39,7 ile taze meyve, sebzeler olduğu belirlendi. Emekle üretilen ürünlerdeki bu büyük kaybı yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt, süt ürünleri takip etti. Maaşla geçinenler ile kendi işini yapan müteşebbislerin harcama kalıpları arasındaki benzerlik dikkat çekerken, ekonomik daralmanın bütçe önceliklerini temel ihtiyaçlara sıkıştırdığı açıkça görüldü.