Kanlı gelenek: İran’ın suikastlarla yazılan yüzyılı

İran siyasal yaşamı, son yüz yılda devrimler, darbeler, durmak bilmeyen suikastlarla şekillendi. Devletin en üst basamağındaki isimlerin uğradığı saldırılar, ülkenin kaderini belirleyen dönüm noktaları oldu. Ali Hamaney’in 28 Şubat 2026 tarihinde konutuna düzenlenen füze baskınıyla yaşamını yitirmesi, bu kanlı zincirin son halkasını oluşturdu.

Hamaney: Bir saldırıyla başladı, bir saldırıyla bitti

Ali Hamaney’in güce giden yolu da bir saldırıyla açılmıştı. 1981 yılında camide konuşurken patlatılan bomba, onun sağ kolunu kullanılamaz duruma getirmişti. O gün yanında bulunan Cumhurbaşkanı Muhammed Ali Recai, saldırıdan iki ay sonra Başbakanlık ofisine bırakılan bir çanta bombasıyla yaşamını yitirdi. Hamaney, bu boşluğu doldurarak devletin zirvesine tırmandı, 1989’dan bugüne değin ülkenin mutlak hakimi oldu.

Nükleer gücün yitimi

İran’ın dışarıdaki gücünü temsil eden isimler de hedef tahtasından inmedi. 2020 yılının başında Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani, Bağdat’ta bir İHA saldırısıyla öldürüldü. Aynı yılın sonunda, İran nükleer programının beyni Muhsin Fahrizade, Tahran yakınlarında uydu üzerinden yönetilen insansız bir silah düzeneğiyle ortadan kaldırıldı. Bu kayıplar, rejimin hem savunma hem bilimsel dayanaklarına vurulmuş ağır darbeler olarak tarihe geçti.

Sır dolu ölümler: Kaza mı sabotaj mı?

İran tarihinde bazı ölümlerin üzerindeki sis perdesi hiçbir zaman tam olarak aralanmadı. 2024 yılında Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin bindiği helikopterin düşmesi, resmi kayıtlara “hava durumu” olarak geçse de, Mossad parmağı ya da iç hesaplaşma iddiaları dillerden düşmedi. 1951 yılında Başbakan Razmara’nın vurulmasıyla başlayan bu süreç, petrolün ulusallaşmasından nükleer gerginliklere kadar her büyük çatışmada kendini yineledi.

İran tarihinde önemli suikastlar çizelgesi:

Hamaney’in ölümüyle sonuçlanan son harekat, İsrail ile ABD’nin bölgedeki baskısını doruk noktasına çıkardı. Tahran şimdi, tarihinde hiç olmadığı kadar büyük bir belirsizlikle karşı karşıya.