Yerel basın uyarıyor: Bağımsız haberciliği boğdurmayın!

Yerel gazeteciler, ekonomik baskının sürdürülemez düzeye ulaştığını söylüyor. Basın İlan Kurumu kayıtlarına göre 2023’te resmi ilan yayımlayan gazete sayısı 855; bu yayınların %96,3’ü yerel nitelikte. Yıllık toplam tiraj 638.610.580, bu tirajın %82’si ulusal gazetelere ait. Uzmanlar, bu dağılımın yerel yayınların tiraj bakımından zayıf, ilan gelirlerine bağımlı olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Yerel gazeteciler, ilanların kesilmesi ya da yönlendirilmesi durumunda eleştirel haberciliğin zayıflatıldığını ifade ediyor. Bir ilçe gazetesinin editörü, “İlan akışı durduğunda, baskı maliyetleriyle başa çıkamıyoruz; haber seçimi, doğal olarak değişiyor” diyor. Gazeteciler, ekonomik güvencenin yokluğunun oto sansüre yol açtığını, bunun da yerel demokrasinin denetim işlevini zayıflattığını vurguluyor.

Sektör temsilcileri, dijital dönüşümün fırsat sunduğunu kabul ediyor; ancak reklam gelirlerinin büyük kısmının ulusal platformlara kayması küçük yayınların gelir tabanını daralttığını söylüyor. Teknik altyapı, eğitim, ortak reklam ağları gibi destek mekanizmaları olmadan dijital görünürlük artışının sürdürülebilir gelir yaratmadığına dikkat çekiliyor.

Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları, şeffaflık ilkesiyle hareket etmeye çağrılıyor. Uzmanlar, resmî ilan dağıtımında açık, denetlenebilir kriterler getirilmesi gerektiğini, belediyelerin meclis kararları ile ihaleleri düzenli biçimde yerel yayınlarda yayımlama yükümlülüğü üstlenmesi gerektiğini öneriyor. Ayrıca düşük faizli kredi, kooperatif modelleri, yerel abonelik teşvikleri gibi ekonomik desteklerin yaşama geçirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Gazetecilerin sosyal güvencesi konusu da öncelikli sorunlar arasında. Mesleğini onuruyla sürdürebilecek düzenli gelir sağlanmadan bağımsız haberciliğin korunamayacağı, bunun için yasal düzenlemeler ile uygulama mekanizmalarının eş zamanlı olarak devreye sokulması gerektiği vurgulanıyor.