Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) aralık ayı verileri, tarımsal ürünlerin tarladan raflara ulaşırken katlanan fiyatlarını ortaya koydu. Genel Başkan Şemsi Bayraktar’ın açıkladığı rapora göre, üretici ile market arasındaki fark bazı ürünlerde yüzde 324’e kadar çıktı. Bayraktar, bu tabloyu spekülatif hareketlerin göstergesi olarak nitelendirerek yetkilileri denetime çağırdı.
Aralık ayında en yüksek fark havuçta görüldü. Tarlada 8 TL olan havuç, markette 33,93 TL’ye satıldı. Bu rekoru yüzde 245,6 ile mandalina, yüzde 238,5 ile kabak, yüzde 238 ile yeşil soğan izledi. Mandalina üreticide 10,50 TL iken markette 36 TL’yi aştı.
Yıllık değerlendirmede ise limon “zam şampiyonu” oldu. Market fiyatı yüzde 133,4 artarken üretici fiyatı yüzde 343,4 yükseldi. Elma yüzde 110,4, fındık yüzde 106,6, Antep fıstığı yüzde 100,8 artışla limonu takip etti. En çok düşen ürün yüzde 40,6 gerilemeyle beyaz lahana olurken, üreticide en büyük kayıp yüzde 58,8 ile sivri biberde yaşandı.
Raporda çiftçinin maliyet yükü de öne çıktı. ÜRE gübresi yüzde 50,9, kompoze gübre yüzde 46,3 zamlandı. Besi yemi yüzde 30,6, süt yemi yüzde 29 arttı. Mazot yıllık yüzde 21,9, elektrik yüzde 12,8 yükseldi.
Bayraktar, aralık ayındaki ani fiyat hareketlerini “sezon geçişi” ile açıkladı. Seralarda güzlük dönemin bitip baharlık dikimlerin başlamasıyla arzın azaldığını, bu durumun kabak, salatalık ile patlıcan fiyatlarını yükselttiğini belirtti. Buna karşılık kuru soğan ile patateste talep düşüklüğü nedeniyle fiyat gerilemesi yaşandı.


