Sahte diploma skandalı Türkiye gündemini sarsarken, Cumhuriyet Halk Partisi’nin bu konuda yıllar önce Meclis’e sunduğu uyarıların dikkate alınmadığı ortaya çıktı. CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur’un 1 Aralık 2022’de TBMM Başkanlığı’na sunduğu araştırma önergesi, üç yıl boyunca gündeme alınmadı.
Güzelmansur’un önergesinde, TÜBİTAK’a sahte diplomalı uzmanların, kamu kuruluşlarına sahte diplomalı bürokratların, üniversitelere sahte diplomalı akademisyenlerin yerleştirildiği vurgulanarak, “Emek hırsızlığıyla birkaç günde diploma sahibi olmak isteyenlerin ve sahte diploma üretip satan dolandırıcıların cesareti artıyor” denilmişti.
Önergenin gerekçesinde, liyakatin yok edilmesi, denetimsizlik, cezaların yetersizliği ve nepotizmin yaygınlaşmasının sahte diploma satışını körüklediği belirtilmişti. Güzelmansur, “İktidarı eleştiren bir yorum anında tespit edilirken, sahte diploma siteleri yıllarca engellenmeden faaliyet gösteriyor” diyerek çifte standarda dikkat çekmişti.
2025’te patlayan soruşturmalarda, önergedeki uyarıların birebir doğrulandığı görüldü. Dijital sistemlere dışarıdan müdahale edilerek kişilerin üniversite mezunu gibi gösterildiği, hiçbir eğitim almadan diploma sahibi yapıldıkları ortaya çıktı. En çarpıcı örneklerden biri Adana’da yaşandı: Anahtarcılık yapan bir yurttaş, e-Devlet’te kendisini Ege Üniversitesi mezunu olarak kayıtlı buldu.
CHP’li Güzelmansur tarafından hazırlanan araştırma önergesinin gerekçesinde şu değerlendirmeler yer almıştı:
“Ülkemizde liyakatin yok edilmesi, nepotizmin yaygınlaşması, sahte diplomayla önemli yerlere gelinebilmesi, denetimsizlik, cezaların yetersizliği sahte diploma satışının da sahte diplomalıların da artmasına neden olmaktadır. Bu durum pek çok kesimin mağdur olmasına yol açarken, adalet duygusunu ve umudu örselemektedir
TÜBİTAK’a sahte diplomalı uzmanların, önemli kamu kuruluşlarına sahte diplomalı bürokratların, üniversitelere sahte diplomalı akademisyenlerin girebiliyor olması, hem okumak yerine emek hırsızlığıyla birkaç günde diploma sahibi olmak isteyenlerin hem de sahte diploma üretip satarak para kazanmak isteyen dolandırıcıların cesaretlerini artırmaktadır.
Sahte diploma dolandırıcılığı o kadar aleni hale gelmiştir ki sosyal medya platformlarından veya kurulan web siteleri üzerinden, ilkokuldan üniversiteye kadar tüm kademeler için diploma tarifeleri ilan edilmektedir. Açık açık sahte diploma satışları yapılmakta, hatta reklamlar düzenlenmektedir. İnternetten veya sosyal medyadan iktidara karşı yapılan eleştirel yorumlar dahi anında tespit edilip, jet hızıyla işlem yapılırken, sahte diploma satış siteleri illegal faaliyetlerine rahatlıkla devam edebilmektedir.
Sahte diploma satışı yapan, sahte diplomayla iş bulup gelir elde eden kişilere yönelik cezaların yetersiz olması da bu suçun yaygınlaşmasının bir diğer nedenidir. Sahte diploma satanlar ya da kullananlar genellikle 2 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmakta, çoğu durumda da hükmün açıklanması geriye bırakılmaktadır. Dolayısıyla ceza yetersizliği de sahte diplomalıları artırmaktadır.”


